Beleef de natuur dicht bij huis!

Elke provincie heeft een provinciaal Landschap en een Landschapsbeheer Stichting die naast het behoud en onderhoud van natuur, landschap en erfgoed ook veel leuke buitenactiviteiten organiseren en vrijwilligerswerk faciliteren. Ontdek hier alle buitenactiviteiten!

Beleef de natuur dicht bij huis!

Maaien met de zeis

De zeis
Een zeis is een landbouwwerktuig dat kan worden beschouwd als een verdere ontwikkeling van de sikkel. Een tussenvorm is de zicht. Een zeis bestaat uit een lang gebogen mes, aan de binnenbocht scherp, met een scherpe punt, bevestigd aan een steel met soms 1 maar meestal 2 handvatten. De zeis wordt gebruikt door met een snelle zwaaiende beweging lang gras of graan te maaien zonder dat de maaier zich daarvoor hoeft te bukken. De zeis was al bij de Romeinen bekend en heeft mogelijk al eerder bestaan. Pas in de middeleeuwen, in de 12de tot 13de eeuw kwam het werktuig weer in gebruik in West-Europa.

Maaien met de zeis is ook van deze tijd
Vrijwilligerswerk in het landschap wordt meestal uitgevoerd met handgereedschap. Met de zeis kan lang gras en ruigte goed afgemaaid worden en kan het maaisel worden afgevoerd. Bij kleinere klussen is de zeis een beter alternatief dan een bosmaaier of maaimachine. Het is duurzaam én een goede training. Sinds enkele jaren staat het maaien met de zeis opnieuw in de belangstelling en komen er weer nieuwe maaiers van alle leeftijden bij.

Een vlijmscherpe zeis
De zeis werkt het beste als deze vlijmscherp is. Hoewel de in de meeste Nederlandse winkels verkrijgbare zeis met zware metalen steel vaak alleen met een strekel (een met grofkorrelig slijpmateriaal beplakte lat) scherp wordt gehouden, worden de beste resultaten bereikt door de zeis te haren en te wetten. Vroeger werd in plaats van de strekel een wetsteen gebruikt.

Het "haren van de zeis"
Het "haren van de zeis" kan plaatsvinden bij ongeharde maaibladen van hoge kwaliteit ijzer. Het snijvlak van zo'n blad wordt langs de rand naar buiten gedreven met een haarhamer op een haarspit (aambeeld), zodat een dunne rand ontstaat die vlijmscherp is. Hoewel dit erg eenvoudig lijkt, is er voor deze bewerking een behoorlijke vakkennis nodig. Op grote velden, die met de zeis gemaaid werden, was er dikwijls één persoon aanwezig, wiens taak het was constant te "haren".